Sien fersys fan kines
***
De Bildtse taal
Op deuz’ kouwe winteraven in ‘t nije jaar
Begin ik te prakkeseren, echt, ja waar
Alles komt ferbij in ‘t hoofd
Wat had ik de ânder en mijsels beloofd?
‘t Ferleden en wat komme sil
Is dat wel wat ik nou wou en wil?
Dan komt ok weer de taal ferbij
Dat doet mij waar gyn nij
‘t Bildts dat staat in ‘t faandel hoog
Foor behoud, ja, der si ’k foor stride
Tot myn leste adem-snik
Sytse Buwalda
***
Taal – Drielúk
I
Taal
geeft
richting an
Goenent
binn’ de
macht
over ‘t stuur
nagal kwyt
II
Taal
soa mooi
bij de een
hoort ‘t
as mezyk
de ânder fernimt
der dichtwerk in
allenig wereldlaiders
misbrúkke
de liryk
III
op sterke benen
se roepe,
raze,
skelle,
draige
maar heden heden,
wat hewwe se
’t goed foor
met ôns
planeet
Frâns van Dijk
***
Fier op de aigen Taal
De Taal fan de bedikers
worde ’n dyk fan ’n Taal
op fruchtber lând
Aren út skelpen
De Swarte Haan
’t begin fan de wereld
de skepping sichtber
in ’t ritme fan eb en floed
De son komt op
achter Nije-Syl
en gaat
in de Westhoek ônder
De navelstring fan ’t Bildts
ferbynt ôns al meer dan fijfhondert jaar
en op achtdúzzend morgen
lêge rechte Taal-feuren
Die’t kaatst kin ôns Taal ferwachte
Bilkerts slaan foor bêst op
en houwe ôns Taal
binnen de linen
Al is ’t Woordeboek Bildts
foor goenent niet ’t Taal-evangely
en skrive soa’t je ’t sêge
’t aigen Bildts
Je’s leste adfertînsy in ’t Bildts
der binne wij niks niet rouwig om
dan storft ’n Taal niet út
en het ‘t ewig’ leven
Fier op ôns aigen Taal
recht-út, recht-an
fan plúmstriken frij
wij binne Bilkerts
Wij fiere de aigen Taal
welkom op ’t Bildt
in de dorpen
en an ’e beweunde seediken
Leendert Ferwerda
***
Oorlog is gyn woord
1
De dúvvel gaat an de haal
Met ’n detai in de taal.
Hoe sterk binne wij
In dut oorlogsferhaal?
De frede is ’n duuf
In ’n wolk’loase lucht.
Maar wat is de mîns?
Soa swak as ’n sucht.
2
Oorlog is gyn woord.
Oorlog is oorlog,
En retoryk
Gyn stikstof.
Overwegende dat
’n Debat.
Konstaterende
Dat:
3
’n Woord is ’n rimpel
In de oaseaan fan taal
En soms ’n Januskop:
’n Diktator met ’n sin.
De dagen linge,
De dâg is ferbij
En winter wynstil.
Wij wachte op storm.
Hein Jaap Hilarides
Hein Jaap Hilarides – Hein Jaap Hilarides
Hilarides, Hein Jaap – Frysk en Frij
***
Bildts
Dakkys op ’e hôven
dakkys op ’t lând
der kînst deurhine wâde
dat kyndsy speult in ’t sând
Houky Bouky Frouky
Sjouky het ’e boel an kant
en dat is sonder dakky
wat saist?
wat ’n ferstând
Wat kin die Mainte súppe
syn praat raakt kant nag wâl
dat streky mot die kant út
‘t gaat hier al frekte mâl
Doutsy Antsy Ruurdsy
jim staan hier súvver wat in ’t pâd
de protters fâle doad fan ’t dak
dat ik wil graag wat in ’t skâd
Fan sprútsys kin ’k wel spoie
fan orten bin ’k gau sâd
geef mij tena maar sipels
ast ’t ruffy dan maar laatst
Jantsy Aaltsy Martsy
oates en toates op ’e dyk
weetstou niet wat dat sêge wil?
dou hest gelyk, ‘t hoort wat bryk
Set dat maisy maar op ’t sleetsy
de snee staat weet-hoe-hoog
drekt komt d’r nag ’n boitsy
maar feerder blyft ’t droog
Dèr kinnewij wel even sitte
stroffelst niet over dat woord?
dat streky mot dus deuze kant op!
wij doen ’t hier al soa at ’t hoort
Doetsy Neeltsy Geertsy
jim binne heel wat mâns
at jim nou even avesere
dan kin ik d’r jussys lâns
Mim pakt ’n skoane strúpper
dat streky mot ânsom
se strykt ’m foor ôns hait
kom der fandaag de dâg
nag maar ’s om.
Janny Lautenbag
Ôns huus waar as de tekening fan ‘n kynd…- – Janny Lautenbag | gedrukt boek | Bibliotheek.nl
***
’t Pâd fan de taal
In de loop fan ’t leven
Het men wel ’s even
Dat besef fan aigen onwetendhyd
En fan ’n ongeaard bestaan
Sonder antwoord op de fraag
‘‘Wer kom ik weg?’’
Werom bin ik soa geboren
Sil ’t wat worre
Of kin ik ’t wel skudde
Nederlâns op skoal
Bildts met de frynden en Frys yn ’e huus
Bildtkert, maar ok ’n Friezin
As in freemde in ’n Hollâns basin
Nou toedeloe
Even fortfan dat platte praat
Naar España
‘t Werme lând fan de Son en Sangria, sí!
Der frynden maakt met ’n Seeuw en hij praatte ’n bitsy soa,
Weetst wel
Met syn aksint fan Schouwen-Duiveland
Fooral at-y wat op had
‘‘Oemenoe, nog één of nie?’’
Wat apart aigenlik
Hoe kin dat nou soa klinke as der’t ik krekt weg kom?
Na de rais
Weer thús op ’t platteland, kwam hij fanút de ônderkant fan Nederland op bezite
In Luwt.
Gelyk maar op ’t terras ‘proesten’
Derna toeristys op ’e foto de Oldehove staande prebere te houwen
En naar ’t Fries Museum
Der ston ’t dan
In de 13e eeuw na Kristus
In tiden fan noad en overstromings
Tiden fan desastreuze ferwoestings deur ’t water
Doe’t komplete dorpys en beskavings in de stroom opgaan binne
Kwammen sij hier te helpen
Lând drooglêge, diken bouwe
Hur thús make, kines krije en trouwe
Dat eeuwuur, in ontwikkeling fan kultuur
De mînsen fan ‘t Bildt en de groei in hur taal
Sonder fryndskap waar d’r gyn ferhaal
Want, al is men út fan huus
It Pâd fan taal bringt je thús
Aggie Meijer
tresoar.nl/nieuws/winner-slam
***
De taal fan dyn leven
An ’t begin fan dyn leven,
Wer’t de taal ontstaat.
Worre woorden inwreven,
At een tun dij praat.
Eerst binne d’r wat klanken,
Fan ffff, mmmm en dadada.
Nag gyn woord foor ‘t bedanken,
De rest komt allegaar wel, ja.
En dan ‘t eerste woord,
Bistou ok soa benijd?
Hew ik dat nou goed hoord?
Dat de taal nou form krijt?
De sinnen beginne, komme d’rbij:
“Jas an, ik eet, knuffel mij.”
Wat heerlik om prate te kinnen!
Dat begint al wat te winnen.
Maar ‘t begripen blyft wel ’s dreeg.
Echt wat sêge of is de inhoud leeg?
Is dat nou wat-y krekt bedoelt?
Gelukkig begyp ik hoe’t hij him foelt.
Nou’t ik oud bin, weet ik feul meer,
Alle woorden binne d’r inwreven.
Dos hou ik fan nije woorden die’t ik leer,
Want: Bildts, de taal fan myn leven.
Jeroen Slager
***
’t Mooiste ferhaal
Ik sit boven op ’e seedyk
myn ogen dwale over ’t Wad
fine seefeugels en wolken
werom in ’n see, as ’n spigel soa glâd
Ik foel de silte seewyn
sachys deur myn haren gaan
hij strykt fersichtig lâns myn wang
en ik laat him rustig begaan
De son staat hoog an ’n blauwe lucht
’n inkele wolk driift starigysan ferbij
bringt krekt dat klaine bitsy skâd
dat och soa welkom foelt foor mij
Myn hannen kroele deur ’t grâs
en ik plok fersichtig wat butterblommen
’n neskierig skaap is onderwilens
stikem wat dichtebij my kommen
Gyn prakkesasys, maar ’n groate rúmte
in myn hoofd en om my hyn
de enigen die’t hier tun my prate
binne ’t skaap en de sachys roezende wyn
En ok al ferstaan ik niet wat se sêge
ik begryp wel wat se bedoele
‘laat al dyn swarigheden hier maar los
hier motst niet dinke, maar foele’
Woorden skiete dos skroomlik tekort
je hè d’r hier niks an, an gyn inkele sprokene taal
alleen de netuur fertelt in deuze onaindige stilte
overfloedig en kleurryk hur mooiste ferhaal
Rennie Steensma-Krottje
***
NAAMTAAL
In samenwerking met Joke Pars en Jantien Hoekstra fan basisskoal De Twiner in St.-Jabik fersorgt Ilse Vos fan Frysk en Frij poëzywerkwinkels foor onder- en bovenbou.
Hier alfast fijf Naamtaal-gedichys fan kines fan ses jaar. Goenent fan hurres sille foordrage in ’e Groate Kerk op 29 novimber.
Bildts
Benthe
Benthe dânst
Even springe
Neus
Toanen
Hannen
En mezyk
***
Bildts
Brandon
Bal is rônd
Rôl
Al
N
Dal
Op ’n kruk
Niet de bâl
***
Bildts
Fleur
Fris
Leeg
E
U
Raar
***
Bildts
Jason:
Op Jacht
Ik bin Acht
De Slang gaat
Op jacht
’t Is op, ’t is Nacht
***
Bildts
Jinthe
Jinthe dânst
In ’t huus
Niet stilstaan
Toanen
Hannen
En singe
***
Bildts
Kjeld
Koud
Ja, ik spring
Elf keer
Lau
Dúkke
***
Bildts
Lyam
Lyam klimt
Yochurt ete
Aap
Mot klimme, mot oplette
***
Frysk
Merle
Merle
Ek
Roppe
Leech
Even
***
Bildts
Sterre
Speule op ’t strand
Tint
Eeke
Ripe
Even
Hollânse gedichten fan kines út ’e bovenbou, 11-12 jaar
Vrij als een vogel
Springen in een plas,
met blote voeten in het gras.
Ik ga waar ik wil.
Ik maak mijn eigen pad.
Ik ben als zon, wind en lucht.
Dan slaak ik een diepe zucht.
Was ik maar zo vrij als een vogel…
Ashley
***
ik zit in de ruimte
te feesten als een blije eend
die aan het zweven is op de herinneringen
ik voel mijn herinneringen als iemand in
mijn terrein
stap voor stap
ik zit op een heuvel
mijn ogen wijd
springen vliegen als een ballon die zweeft
Dejen
***
er wordt gedanst, gezongen en gelachen
buiten zon, buiten regen
blotevoetenpad
binnen is een kat
in de ruimte kun je vliegen, spelen en
rennen
blote voeten in het gras
springen in een plas
was ik maar een regenboog
Falko
***
als we niet kunnen slapen, gapen
kijken we een rustige film
als je rustig bent
kun je fijn dromen
als het rustig is
kun je klein en fijn dromen
Gemma
***
er waren twee katten
Lili en Loli
ze woonden in de ruimte
ze hadden een eigen planeet
Kattentuin
daar hadden ze een regenboog
ze slapen op de sterren
opeens zagen ze een blauwe octopus
ze gingen wat natuurlijk doen?
hem eten!
in vijf minuten is tuurlijk de octopus weg
de tweede dag waren ze blij
want ze waren blauw
door de octopus!
en ze leven gelukkig lang
Milosz
***
er waren twee katten
speelden en speelden
maar toen kwamen er twee pestkoppen
ze zeiden: “ga weg bij mij, ga weg bij ons,
viezeriken!”
toen gingen ze huilend weg
huilen en huilen totdat ze iets voelden,
het was triestheid
ze gingen op pad om te laten zien dat ze
waardevol en vrij zijn
en toen zeiden de katten
“nog 1 kilometer!”
toen, 1 uur later
waren ze er
ze zijn vrij
Youlan